سعید عبدالله‌زاده، با اشاره به جایگاه موسیقی ایرانی در بازتاب رویدادهای فرهنگی و تاریخی کشور، اظهار کرد: موسیقی ایرانی همواره ارتباطی عمیق با شعر و ادبیات فارسی داشته و بسیاری از وقایع تاریخی و فرهنگی ایران از طریق همین پیوند شعر و موسیقی روایت شده‌اند. به همین دلیل، موسیقی ایرانی را می‌توان آینه‌ای تمام‌نما از درون وقایع فرهنگی و تاریخی کشور دانست.

وی افزود: آهنگسازان ایرانی از گذشته تا امروز، همواره از زبان شعر برای بیان مفاهیم فرهنگی بهره گرفته‌اند؛ چه در قالب شعر کلاسیک و چه در قالب ترانه‌ها و اشعار عامیانه. این پیوند سبب شده موسیقی ایرانی نقش یک پل ارتباطی میان گذشته و حال را ایفا کند و بخش قابل‌توجهی از آن نیز واجد بار نوستالژیک و خاطره‌محور باشد.

محدودیت‌ها باعث کاهش تولید آثار شاخص در موسیقی سنتی شده است

این مدرس آواز ایرانی با اشاره به وضعیت تولید آثار جدید در موسیقی سنتی تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از آثار امروز موسیقی سنتی، روایت‌هایی از گذشته‌ هستند و کمتر شاهد بیان مفاهیم تازه هستیم. موسیقی دستگاهی نیز تا حد زیادی ساختار کلاسیک و سنتی خود را حفظ کرده و بسیاری از آثار به شکل بازسازی و بازتنظیم قطعات قدیمی ارائه می‌شوند.

عبدالله‌زاده ادامه داد: در سال‌های اخیر، آثار شاخص کمتری در این حوزه تولید شده که بخشی از آن به محدودیت‌هایی بازمی‌گردد که موسیقی سنتی و نواحی همواره در مقایسه با موسیقی پاپ با آن مواجه بوده‌اند؛ چه از نظر حمایت‌های مالی و چه از نظر پشتیبانی نهادی. اغلب فعالیت‌ها به‌ صورت خودجوش و شخصی انجام شده و نهاد مشخصی برای حمایت مستمر وجود نداشته است.

وی تأکید کرد: با وجود کاهش تولیدات جدید، آثار ارزشمند گذشته در آرشیو موسیقی ایران موجود است و همچنان به‌عنوان گنجینه‌ای از هویت فرهنگی و تاریخی کشور قابل رجوع هستند.

آموزش آکادمیک، نسل جدید را به موسیقی ایرانی نزدیک‌تر کرده است

این مدرس موسیقی با اشاره به وضعیت نسل جدید در مواجهه با موسیقی ایرانی گفت: پیشرفت امکانات دیجیتال و گسترش فضای مجازی، در کنار توسعه مراکز آموزشی، نقش مهمی در افزایش آشنایی نسل جوان با موسیقی ایرانی داشته است. در شهرهایی مانند مشهد، وجود هنرستان موسیقی و دانشگاه در دو شاخه موسیقی ایرانی و جهانی، بستر مناسبی برای آموزش فراهم کرده است.

وی افزود: طی سال‌های اخیر، آموزشگاه‌های موسیقی نیز رشد قابل‌توجهی داشته‌اند و آموزش‌ها به‌ صورت مدون و هدفمند دنبال می‌شود. حضور اساتیدی با تحصیلات آکادمیک در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد باعث شده هنرجویان شناخت عمیق‌تری از مبانی موسیقی ایرانی پیدا کنند و مسیر تخصصی خود را آگاهانه انتخاب کنند.

عبدالله‌زاده درباره موسیقی نواحی اظهار کرد: انتقال درست موسیقی نواحی عمدتاً توسط هنرمندان بومی امکان‌پذیر است؛ افرادی که سال‌ها در همان مناطق زیسته‌اند یا ریشه فرهنگی دارند. با این حال، یکی از چالش‌های اصلی موسیقی نواحی، نبود منابع مدون، نُت‌نویسی و رفرنس‌های آموزشی است؛ موضوعی که در موسیقی دستگاهی تا حد زیادی برطرف شده اما در موسیقی نواحی همچنان به‌صورت سینه‌به‌سینه انتقال می‌یابد.

موسیقی نواحی نیازمند بازآفرینی هوشمندانه است

این نوازنده سه‌تار با اشاره به ضرورت بازآفرینی و تلفیق در موسیقی خاطرنشان کرد: نسل‌های جدید مانند نسل زد و آلفا، ارتباط عمیق‌تری با فضای دیجیتال دارند و سبک زندگی آن‌ها با رسانه‌های نوین گره خورده است. برای برقراری ارتباط مؤثر با این نسل‌ها، لازم است زبان موسیقی، شعر و شیوه ارائه متناسب با ذائقه امروز بازتعریف شود.

وی ادامه داد: موسیقی کلاسیک ایرانی برای مخاطبانی جذاب است که سال‌ها با این فضا مأنوس بوده‌اند، اما اگر قرار باشد تولیدات بدون تغییر ادامه پیدا کند، مخاطبان آن به ‌تدریج کاهش می‌یابند. این مسئله در موسیقی نواحی پررنگ‌تر است و نیاز به توجه، خلاقیت و استفاده از ابزارهای دیجیتال دارد.

عبدالله‌زاده با اشاره به نقش موسیقی در انتقال تنوع فرهنگی ایران گفت: برگزاری فستیوال‌های داخلی و خارجی، تولید پادکست‌ها و ویدئوهای تخصصی و حمایت مالی از گروه‌های موسیقی، می‌تواند به معرفی بهتر موسیقی ایرانی و نواحی کمک کند. موسیقی نواحی با پوشش، رقص، گویش و روایت‌های تاریخی خود، انتقال کامل فرهنگ را ممکن می‌سازد و با حمایت و سرمایه‌گذاری بیشتر، می‌تواند در سطح ملی و بین‌المللی حضوری پررنگ‌تر داشته باشد.

منبع: ایسنا