در فضای موسیقی آیینی ایران، برخی آثار فراتر از قالب‌های مرسوم مداحی رفته و به جایگاه «اثر موسیقایی ماندگار» دست می‌یابند. نوحه‌ «خنجر بر تار حنجر» با صدای حسین فخری، نمونه‌ اعلای تلفیق ادبیات فاخر حماسی - عاشورایی با مایه‌های اصیل موسیقی دستگاهی ایران است که در حافظه‌ جمعی ایرانیان، فراتر از یک سوگواری ساده، به عنوان یک پرتره‌ صوتی از واقعه‌ کربلا تثبیت شده است. حسین فخری در این اثر با تکیه بر تسلط خود بر ردیف آوازی، توانسته است فضایی ایجاد کند که شنونده را بی‌درنگ در اتمسفر سوگ فرو برد. استفاده‌ هوشمندانه از گوشه‌هایی که در دستگاه «شور» و متعلقات آن به‌ ویژه دشتی ریشه دارند، عمق حزن قطعه را دوچندان کرده است. تحریرهای استاد فخری در این اثر، برخلاف سبک‌های مداحی متأخر که گاه به سمت تکلف می‌روند، بسیار متین، آگاهانه و با هدف انتقال حس «تراژدی حماسی» طراحی شده‌اند. ریتم نوحه به‌گونه‌ ای است که در عین داشتن سنگینی وزین یک مارش سوگواری، تداوم روایی داستان را حفظ می‌کند. این «توازن میان ریتم و روایت» یکی از نقاط قوت اصلی این اثر است که آن ...